KRUPS-RICTUS
brievenweger

vermoedelijke maker: Philipp Jakob Maul, Hamburg, Duitsland
bruine lijn
brievenweger, maker onbekend
Krups-Rictus brievenweger
 

Deze brievenweger maakt reclame voor KRUPS. KRUPS begon ooit als een kleine smederij in Solingen in Duitsland. In 1846 nam Robert KRUPS Jr. het familiebedrijf over en startte met de productie van precisieweegschalen. Het bedrijf kreeg internationaal succes.
De brievenweger is waarschijnlijk een Rictus van Philipp Jakob Maul uit Hamburg in Duitsland. Het Rictus model is later ook gemaakt door Jakob Maul uit Zell. Er is geen uitsluitsel te geven wie de maker van deze Krups-weger is want een Maul logo ontbreekt op de weger.
Eerder is de FAAM reclame uitvoering van een Rictus getoond, met achterop het wegerhuis de reclame slogan voor het snoepmerk: FIJN FAAM FANTASTISCH. Ook bestaat de reclame Rictus van ROBERT KLOESER de verkoper van Faam producten in Duitsland. Er zijn nog andere Rictus-wegers getoond op deze website, zie Rictus met messing schotel, jubileum Rictus, Jakob Maul Rictus en ook de zwarte Rictus.
Rictus-wegers komen voor met een vlak rond briefplateau, met een rond briefplateau met een middenril voor rollen, met een messing schotel, met een rechthoekig vlak, met een aluminium schotelhouder plus losse aluminium schotel, en uitgevoerd als eierweger met een eierdopje. De rictus heeft een lelijke nulafstelling: de behuizing met daarin het wegermechanisme is op een kleine grondplaat gemonteerd. Deze plaat is aan één kant met drie bolkopklinknagels vastgezet op de tweede grotere grondplaat. Aan de andere kant is de nulstelschroef geplaatst. Er is op deze wijze altijd een detonerende scheefstand van de behuizing op de grote grondplaat.
Het weegbereik van de hier getoonde weger is 250 gram. Tot 50 gram is de maatschaal per gram onderverdeeld. Boven de 50 gram staat er per 5 gram een maatstreep. Er zijn Rictus modellen als eierweger met weegbereiken van 60 gram, van 75 gram, van 100 gram. En als brievenweger of als huishoudweger met weegbereiken van 250 gram, van 500 gram en van 1000 gram.
 

achterzijde weger
achterkant van de weger
 

Er zijn kleine detailverschillen. Er zit al dan niet een gaatje in voor- en achterplaat om bij transport het wegermechanisme te sperren. De Krups-Rictus heeft onderaan de voorplaat een sleuf om de montage langs de wijzer te vergemakkelijken. Bij andere uitvoeringen is dit niet het geval.
Er bestaan meer Rictus-wegers waarop reclame wordt gemaakt. Mij bekend zijn:
- DE FAAM BREDA (naar binnen gestanst) met op de achterkant: FIJN FAAM FANTASTISCH (naar binnen gestanst);
- RADIO SABA RADIO een blauwe weger met opgeplakte goudkleurige sierlijke sticker;
- ROBERT KLOESER IMPORT EXPORT AACHEN (naar binnen gestanst) met op de achterkant: FAAM DIE ROLLE FÜR ANSPRUCHSVOLLE (naar binnen gestanst);
- EMIL BOHLIN - GEFLE (naar buiten gestanst);
- ENZIAN een blauwe weger met (naar binnen gestanst) de naam Enzian en een gestyleerde alpenbloem, Enzian was een Duitse zeepfabriek;
- KRUPS-RICTUS (naar buiten gestanst) en daaronder weer D.R.P. 384478, dit ook op een messing eierweger-versie;
- 1881 A.S. 1931 op een apart aangebracht ellipsvormige plaat, het is een weger gemaakt i.v.m. een 50 jarig jubileum.
Er bestaan vermoedelijk nog meer uitvoeringen met reclame.
Het Duitse patent D.R.P. 384478 staat voorop de RICTUS van Philipp Jakob Maul en ook voorop de RICTUS van Jakob Maul. Het is beschreven in het Deutsches Reich Patentschrift met DRP nummer 384478, met de titel Neigungswaage. Het staat op naam van Deutsche Werke Aktien-Gesellschaft in Berlin, Ernst Prüfer in Berlin-Steglitz en Dipl.-Ing. Ernst Wulf in Berlin-Friedenau. Het is gepatenteerd vanaf 17 augustus 1921. Het patent werd openbaar op 19 november 1923. De patent-tekening is schematisch. Het wegermechanisme staat er gespiegeld in: de afleesnaald en schaal gaan er van rechts naar links. De op de weger gerealiseerde afleesbeweging is logischer, namelijk andersom, zie ook de tekeningen onderaan deze pagina. De werkelijke behuizing is sierlijker dan de behuizing op de tekening.
Onderstaand nog wat beelden van de Krups-Rictus brievenweger tot 250 gram.

van opzij
van opzij
 
 
vooraanzicht
vooraanzicht
 
 
van opzij
van opzij
 
 
detail 1
tot 50 gram maatstrepen per gram
 
detail 2
Krups-Rictus D.R.P. 384478
 
detail 3
van 50 tot 250 gram maatstrepen per 5 gram
 
detail 4
de nulstelschroef zet zich af tegen de zwarte basis
 
detail 5
de nulstelschroef kantelt het wegerhuis met de maatschaal
 
detail 6
de onderkant van de wegerbasis
 
twee posities van het mechanisme
animatie:
het mechanisme van 50 naar 250 gram
[beweeg de aanwijzer over de foto]
de posities van het contragewicht
animatie: het contragewicht hangt tot 50 gram vrij naar beneden;
daarna wordt het vast meegenomen in de draaibeweging van de weger.
de gele pijlen wijzen het meeneemvlak aan
[beweeg de aanwijzer over de foto]
twee posities van het mechanisme
animatie:
het mechanisme zonder en met het briefplateau
[beweeg de aanwijzer over de foto]
detail 7
de gedemonteerde onderdelen (zonder de nulstelschroef)
 
detail 8
de gele pijl wijst de sleuf aan (zie tekst)
 
detail 9
het mechanisme achter de voorplaat
 
twee verschillende gewichten
animatie:
plaats 100 gram op de weger
[beweeg de aanwijzer over de foto]
 
de twee posities van het contragewicht
animatie:
van 100 naar 250 gram
[beweeg de aanwijzer over de foto]
 
detail 9
het mechanisme achter de voorplaat
 
 
de patentfiguur
de patentfiguur van D.R.P. 384478
met een van rechts naar links gaande wijzer
 
twee posities van het mechanisme
Rictus animatie:
de wijzer gaat van links naar rechts
[beweeg de aanwijzer over de foto]
 
de gespiegelde patentfiguur van D.R.P. 384478
de gespiegelde patentfiguur van D.R.P. 384478
de wijzer gaat van links naar rechts, conform de Rictus
 
bruine lijn
« verzameling deel 29 «© copyright André Solversie: januari 16, 2026